
Anayasanın 121 inci maddesi ve 2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanununun 4 üncü maddesine göre, Cumhurbaşkanının başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu’nca 22.7.2016- 02.01.2017 tarihleri arasında kararlaştırılmış olan 667[1] - 681 sayılı (toplam 15 adet) KHK ile mevzuatta yapılmış çok sayıda/köklü değişikliler; bölümler halinde, uygulama örnekleriyle birlikte özetlenmiş olarak aşağıya çıkarılmıştır.
Mahmut ESEN
E. Mülkiye Başmüfettişi
Not: Son olarak yayımlanan 02.01.2017 gün ve 679-681 sayılı KHK’lerle, (61) adet muhtelif kanun/KHK’de yapılmış olan ek/değişiklikler, ilgili bölümlerinde kırmızı renkli olarak gösterilmiştir.
I-KAMU PERSONELİNE / KURUM VE KURULUŞLARA YÖNELİK DÜZENLEMELER
1-Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olan; (3.721) yargı, (4.821) TSK, (1.922) Jandarma, (32) Sahil G.K, (20.277) EGM mensubu ve (63.636) kamu görevlisi olmak üzere (görevlerine sonradan iade edilmiş 474 personel hariç ) toplam (93.935) kişinin görevlerine son verilmiştir.[2]
[Görevine son verilen personel sayısı; (Mayıs 2016 tarihi itibarıyla) istihdam edilen toplam kamu personelinin %2,8’ine karşılık gelmektedir. Görevlerine son verilmişkamu personelinden bazılarının, hizmet sınıfı/ kurumları itibarıyla dağılımı; Mayıs 2016 itibarıyla toplam çalışanlara oranı aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
Sıra No
|
Hizmet Sınıfı/Kurumu
|
Görevine Son Verilenlerin Sayısı
|
(Sektörde)Toplam İstihdam Edilenlere Oranı (%)
|
1-
| Yargı Mensupları (As. Hakimler Hariç) |
3.721
|
23,4
|
2-
|
Mülki İdare Amirleri
|
303
|
14
|
3-
|
EGM
|
20.277
|
7,8
|
4-
|
Öğretim Elemanları
|
4.486
|
3,5
|
5-
|
Eğitim Öğretim Hizmetleri
|
30.866
|
3,3
|
6-
|
TSK ( Jandarma ve Sahil G.K. dahil )
|
6.775
|
2,8
|
7-
|
Din Hizmetleri
|
1.997
|
1,8
|
8-
|
Sağlık ve Yardımcı Sağlık Hizm.
|
6.382
|
1,6
|
9-
|
Mahalli İdareler
|
2.349
|
1
|
Görevine son verilen personelin bazı sınıf/kurumlar itibariyle, toplam çalışanlara oranında, ilk sırayı yargı mensuplarının aldığı; yargı mensuplarını mülki idare amirinin izlediği görülmektedir.]




2-Çok sayıda kamu personeli görevden uzaklaştırılmıştır.
(Görevinden uzaklaştırılan/görevine iade edilen personel sayılarına ilişkin hükümet yetkililerince aynı günde (3.11.2016 tarihinde) yapılmış açıklamalarda dahi büyük farklılıklar bulunmaktadır. ÇSGB M. Müezzinoğlu tarafından 60.000 kişinin görevden uzaklaştırıldığı, 56.575 personelin soruşturmalarının devam ettiği, 3.500 personelin göreve iade edildiği belirtilmiş; Başbakan Yard. N. Kurtulmuş ise TBMM bütçe görüşmeleri sırasında 46.174 personelin görevinden uzaklaştırıldığı, 11.182 personelin görevine iade edildiğini açıklamıştır.[3])
Göreve son verme işlemleri gibi görevden uzaklaştırma işlemleri de devam etmektedir.
15.07.2016 tarihinden sonra görevden uzaklaştırılan kamu görevlileri hakkında ilgili mevzuatında öngörülen (soruşturma açılması/göreve iadesi/açıkta kalma durumun belirli aralıklarla gözden geçirilmesine ilişkin) süreleri belirleyen hükümler, olağan üstü hal süresince uygulanmayacaktır.
3-C.Başsavcılıklarınca 85.323 şüpheli hakkında işlem yapılmıştır. Gözaltına alınanlardan 36.592 kişi tutuklanmış; 27.927 şüpheli hakkında adli kontrol kararı, 4.119 kişi hakkında ise yakalama kararı verilmiştir.[4]
Tutuklu/hükümlü olarak cezaevlerinde bulunanlara, olağanüstü hal süresince, eğitim/öğretim kuruluşları veya kamu kuruluşlarınca açılacak sınavlara katılma yasağı getirilmiştir.
4-KHK’ler kapsamında karar alan/görevlerini yerine getiren kişilerin bu görevleri nedeniyle hukuki/idari/mali/cezai sorumlulukların doğmayacağı; açılan davalarda Y.D. kararı verilemeyeceğine ilişkin düzenleme yapılmıştır.
5-657 sayılı DMK bazı eklemeler yapılmıştır. (Devlet memurluğuna atanabilmek için güvenlik/arşiv soruşturması yapılmış olması koşulu getirilmiş, bu suretle güvenlik/arşiv soruşturması uygulaması yaygınlaştırılmış; terör örgütleriyle bağlantı vb. durumlar, disiplin yönünden Devlet memurluğundan çıkarılmayı gerektiren fiil ve haller arasına dahil edilmiştir.)


6-Sağlık Bakanlığına, KPSS sonucuna göre doğrudan/sözlü sınavla, (dört yıllık hizmet sonunda memur kadrosuna geçmek üzere) (ayrıca/ek olarak) sözleşmeli sağlık personeli istihdamı yetkisi getirilmiştir.
Yerel Yönetimler
7-5393 sayılı Belediye Kanununda bazı ek/değişiklikler yapılmıştır

(Bu kapsamda 41 belediye başkanı ve 104 belediye meclis üyesi görevinden uzaklaştırılmış, yerlerine kayyım ataması yapılmıştır.[5])
El konulan/kayyım atanan belediyelerde bağıtlanmış mal/hizmet alım sözleşmeleri yüklenicilerinin; terör örgütleriyle bağlantısının EGM tarafından belirlenmesi veya sözleşmede belediye yararının gözetilmediğinin anlaşılması halinde bu sözleşmeler tek taraflı olarak feshedilebilecektir. Yüklenicilerin teminatları gelir kaydedilecek, kendilerine ceza/tazminat vb. ödeme yapılmayacaktır.



Milli Eğitim İle İlgili Düzenlemeler
8-MEB’na, kalkınmada öncelikli yörelerde sözleşmeli öğretmen istihdamı için ( sözlü sınavla) öğretmen alım yetkisi verilmiştir.



(Mütevelli heyet üyelerine huzur hakkı ödenmesi, faaliyetler için gerekli Devlet memuru ve öğretim elemanı görevlendirilmesi, personele tanınan mali/sosyal hakları konuları düzenlenmiştir.

Kapatılan Kurum/Kuruluşlarla İlgili Düzenlemeler
9--Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen Fethullahçı Terör Örgütüne (FETÖ/PDY) aidiyeti, iltisakı veya irtibatı belirlenen ve R.G. yayımlanmış listede gösterilen:(yeniden açılan/faaliyetine izin verilmiş toplam (275) kurum ve kuruluş hariç olmak üzere;)
(34) özel sağlık kurum/kuruluşu, (881) özel öğretim kurum ve kuruluşları, (108) öğrenci yurdu, (86) vakıf ve (1.408) dernek, (15) vakıf yükseköğretim kuruluşları, (19) sendika; (42) özel radyo ve televizyon, (105) gazete/ dergiler/ yayınevi/dağıtım kanalları kapatılmıştır.






Medya Alanına İlişkin Düzenlemeler
10-5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında bazı düzenlemeler yapılmıştır.
(Telekomünikasyon Kurumu bünyesinde yer alan Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı (TİB) kapatılmıştır. Polis tarafından 5271 sayılı CMK 135. madde uyarınca yapılacak dinlemeler Kurum (Bilgi Teknolojileri İletişim) bünyesinde yapılacaktır. )
11-TRT’de sözleşmeli personel istihdamı ve mali hakları konusunda yeniden düzenleme yapılmıştır.

12-5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanununda; Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun yetkilerini artıran (Başbakanın gerekli gördüğü gecikmesinde sakınca olan tedbirlerin ‘haberleşmenin engellenmesi’ uygulanması vb. ) bazı eklemeler yapılmıştır.
13-Büyükşehir belediyelerinin bulunduğu illerde, kamu kurum ve kuruluşlarının yatırım ve hizmetlerinin etkin olarak yapılması, izlenmesi ve koordinasyonu, acil çağrı, afet ve acil yardım hizmetlerinin koordinasyonu vb. görevler için İçişleri Bakanlığının taşra teşkilatı olarak kurulan Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına özel bütçeli bir kuruluş statü kazandırılmış; Başkanlığın yetkileri bakanlıkların illerdeki yatırımlarını da yapacak şekilde artırılmıştır.
14-Kamu kurum ve kuruluşlarının işsizlik sigorta prim borçlarının tahsili için taşınmazların belirlenecek miktar üzerinden SGK tarafından satın alınması yönünde düzenlemeler yapılmıştır.
15-Görece az gelişmiş bölgelerin kalkındırılması, bu bölgelere yapılacak yatırımların desteklemek amacıyla Türkiye Kalkınma Bankası aracılığında “Cazibe Merkezleri Programı” adlı yeni bir uygulama başlatılmaktadır.
Ayrıca 4706 sayılı Hazineye ait Taşınmazların Değerlendirilmesi Kanununda ek/değişiklikler yapılmıştır.
16- 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa bazı önemli eklemeler yapılmıştır. ( EGM/ MİT tarafından terör örgütleri ile bağlantılı olduğu bildirilenler ihaleye katılamayacaktır. Bölgesel kalkınma ve teknolojik gelişme amaçlı yapılacak kamu alımlarında; ilan/ yüzde 15 fiyat avantajı/alım garantisi/ sözleşme süresi vb. konularda özel usuller/ayrıcalıklar getirilmiştir. Kamu ihalelerine alınmayan kişilerle ilgili kamu görevlilerinin yaptıkları iş ve işlemlerden dolayı herhangi bir sorumlukları olmayacaktır.
II-YARGI İLE İLGİLİ DÜZENLEMELER
17-Soruşturma ve kovuşturma işlemlerine yönelik düzenlemelerde çok yönlü değişikliklere gidilmiştir.
Bu bağlamda;







5271 sayılı CMK uyarınca taşınmazlara, hak ve alacaklara elkoyma halinde kayyım atanacağı (TMSF’nin görevlendirileceği) kuralı getirilmiştir. Kovuşturma/soruşturma sırasında el konulmuş şirketler; TMSF gözetiminde, ilgili bakan tarafından atanmış yöneticiler tarafından da yönetilebilecek, gerektiğinde satış/tasfiyesi de yapılabilecektir.

18-3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununa, “Zararların tazmini amacıyla tedbir konulması” için ek madde getirilmiştir.
(TCK ve TMK kapsamına giren suçlar nedeniyle gerçek veya tüzel kişiler ile kamu kurum ve kuruluşlarının uğradığı zararların tazmini amacıyla, soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcısının talebi üzerine sulh ceza hâkimi, kovuşturma aşamasında mahkeme tarafından, şüpheli veya sanıklara ait taşınmazların/taşıtların/ kurum ve sandıklardan alacaklarının devir ve temliki önlemek için şerh düşülmesine karar verilebilecektir.)
19-5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunda ek/değişiklikler yapılmıştır.




III-TSK/MİLLİ SAVUNMA İLE İLGİLİ DÜZENLEMELER
20-Kurmay subay yetiştirmek/lisansüstü eğitim vermek amacıyla yeni kurulan Enstitülerden; Kara, Deniz ve Hava Harp Okullarından ile Astsubay meslek yüksekokullarından oluşan; Milli Savunma Bakanlığı (MSB) bünyesinde Milli Savunma Üniversitesi adıyla yeni bir üniversite kurulmuştur.
Ayrıca (ilk kez) MSB taşra teşkilatı kurulmaktadır.
21-357 sayılı Askeri Hakimler Kanununda geniş kapsamlı ek/değişiklikler yapılmış, askeri hakimlerin mesleğe kabul/çıkarılması işlemlerinde MSB yetkilendirilmiştir.
22-211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanununda bazı ek ve değişiklikler yapılmış, (Genelkurmay Başkanlığına atanabilmek için kuvvet komutanlığı yapmış olma koşulu kaldırılmıştır.)
23-Kuvvet komutanlıkları MSB bağlanmıştır. Cumhurbaşkanı/Başbakan gerekli gördüklerinde kuvvet komutanları ile bağlılarından doğrudan bilgi alabilecek/emir verebilecektir.
MSB üst düzey yönetici kadrolarının askeri rütbe karşılıkları belirlenmiş, bu kadrolara atanan sivillerin kamu konut ve sosyal tesislerden rütbe karşılığındaki subaylar gibi yararlanması kabul edilmiştir. MSB merkez teşkilatında (Başbakanlık merkez teşkilatında olduğu gibi) kamu kurum ve kuruluş (mahalli idareler dahil) personeli geçici olarak görevlendirilebilecektir. Askeri fabrika ve tersaneler MSB görev/yetkileri kapsamına alınmıştır. Bakanlık personel/askeri öğrenci temin faaliyetlerinde emekli emekli subay/astsubayları ücret karşılığı çalıştırabilecektir
.





24-926 Sayılı TSK Personel Kanununda köklü değişiklikler yapılmıştır. MSB’nın yeniden yapılandırılması bağlamında bu Kanunda Genelkurmay Bşk. verilmiş yetkilerin büyük bölümünün MSB devrine yönelik ayrıntılı düzenlemelere yer verilmiş, Genelkurmay Başkanlığı; (âdeta) Büyükşehir Belediye Kanunu ile belediye sınırlarının mülki sınırla birleştirilmesi (köylerin mahalleye dönüştürülmesi) sonucunda kırsal kesimde (fazla) görev/ yetkisi kalmayan, (il özel idaresi kapatılmış) il valiliğine dönüştürülmüştür.
( -Subay yetiştirmek üzere öğrenci okutulması, fakülte mezunlarından muvazzaf subay nasbedilmesi, subayların sınıflara ayrılması/sınıflandırma işleri; subaylığa nasıp, albaylığa kadar rütbe terfilerinin yapılması; general/amiral kadrolarının belirlenmesi, üst rütbeler arasında değişiklik yapılması, rütbelerin kuvvet komutanlıklarındaki sınıflara dağıtılması, general/amirallerin görev sürelerinin uzatılması, kuvvet komutanlarının görev süresinin uzatılması/gerektiğinde görevden alınmaları, orgeneral/oramirallerin görev sürelerinin uzatılması gerektiğinde emekliye sevkleri;
-Astsubayların rütbelerinde en az bekleme sürelerinin belirlenmesi, nasıpları, sınıflandırma işlemleri, subaylığa geçiş vb. işlemler;
-Sb/astsubayları zorunlu hizmet sürelerinin, TSK mensuplarının hizmet yerlerinin belirlenmesi, mazeret/yurtdışı izinlerinin verilmesi; yurtdışında çalışma izni verilmesi, Askeri kurumlarda gerektiğinde sağlık personeli görevlendirilmesi ve tazminat ödenmesi;
- Kuvvet Komutanlarının ( görüş alınmadan) atanması; vb.)


25-Gülhane Askeri Tıp Akademisine bağlı eğitim hastaneleri ve asker hastaneleri
Sağlık Bakanlığı/bağlısı kurum ve kuruluşlarına devredilmiştir.

.

IV-GÜVENLİK İLE İLGİLİ DÜZENLEMELER
26-2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu; 2692 sayılı Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanunu bazı kanunlarda ek/değişiklikler yapılmıştır.




27-Güvenlik kuruluşlarının görev ve yetkilerine ait kanunlarda bazı değişikler yapılmıştır.

.




28-İçişleri Bakanlığınca terör örgütlerine aidiyeti, iltisakı veya irtibatı tespit edilen yurtdışındaki eğitim öğretim/sağlık kurumu, vakıf/dernek/şirket yöneticilerine pasaport verilmeyecektir.
Ayrıca pasaportları iptal edilmiş olanların eşlerinin pasaportları da (genel güvenlik açısından) iptal edilebilecektir.


29-2918 sayılı Karayolları Trafik K. değişiklik yapılmıştır. (Taşıtlar için sadece tescil belgesi düzenlenecektir. (Trafik belgesi kaldırılmıştır.) Yabancı plakalı araçlara uygulanacak idari TPC tebligatsız tahsil edilecektir. Araçların tescil işlemleri ( sistem üzerinden) noterler tarafından yapılacaktır.)
30-3201 sayılı Emniyet Teşkilât Kanununda değişiklik yapışmış, özel harekat birimlerinde istihdam edilmek üzere, lise mezunlarının KPSS şartı aranmaksızın, sözlü sınavla polis eğitim merkezlerine alınması olanağı getirilmiştir. EGM de siber suçlarla mücadele bağlamında pazarlık usulü ihale yöntemi ile 500 civarında teknik personel istihdam edilebilecektir.
31-Köy korucularının unvanlarında ( güvenlik/gönüllü güvenlik korucusu) şeklinde değişikliğe gidilmiştir. Güvenlik korucularının görev alanları gerektiğinde ( valilerin onayı ile iller arası da olacak şekilde) genişletilebilmesi kuralı getirilmiştir.
Güvenlik görevlilerine erken (55 yaşından önce) emekli olma ve yerlerine yakınlarının atanması olanağı sağlanmıştır. Görevle ilişiği kesilmiş (emekli) güvenlik korucuları ihtiyaç halinde operasyonlarda görevlendirilebilecektir. (Kendilerine harcırah ve ek tazminat ödenecektir.)
32-5901 sayılı Türk Vatandaşlık Kanununda değişiklik yapılmıştır. (Devletin güvenliğine aykırı suçlardan hakkında soruşturma/kovuşturma açılan ve yurt dışında bulunduğu için kendilerine ulaşılamayanların, R.G. ilanın yayım tarihini izleyen üç ay içerisinde yurda dönmemeleri halinde T.C. vatandaşlığı kaybettirilebilecektir.)
Özel Güvenlik
33-5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunda değişiklikler yapılmıştır. (Özel güvenlik görevlilerinin (silahlı olarak görev yapacakları) alanlar genişletilmiştir. ÖGG olma koşulları yeniden/ağırlaştırılarak düzenlenmiştir. ÖGG/şirket yetkilileri hakkında güvenlik/arşiv araştırması yapılacaktır.
Terör örgütlerine veya MGK’ca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı veya irtibatı olduğu tespit edilen kişilerin özel güvenlik alanında faaliyet yürüten şirket veya birimlerde çalıştırılmasına yasak getirilmiştir. Bu durumları tespit edilen şirketlerinde faaliyet izinleri iptal edilecektir. Yasaklara uyulmaması halinde uygulanacak İPC ve diğer yaptırımlar artırılmıştır.)
34-İlgili kanunlarda değişiklik yapılarak at yarışları düzenlenmesi, Milli Piyango Gn. Md. oynatılan bazı oyunların oynatılması yetkisi 49 yıl süreyle Türkiye Varlık Fonuna verilmiştir.
[1] 667-669,671 ve 674 sayılı KHK’ler; TBMM tarafından da kabul edilerek 6749, 6755-6758 sayıları ile yasalaştırılmıştır.
[2]Görevine son verilen personel sayısına ilişkin rakamlar, KHK ekinde R.G. yayımlanmış listeler üzerinden derlenmiştir. Bu yüzden R.G. yayımlanmayanları ( sözleşmeli statüde olup sözleşmeleri feshedilenleri, MİT’ te görevine son verilen 118 personeli vb.) kapsamamaktadır. Görevine son verilen kamu personelinin kesin sayısına yönelik olarak yetkililerce aynı (03.11.2016) gün içinde yapılmış olan açıklamalarda dahi farklılık bulunmaktadır. Nitekim görevine son verilenlere ilişkin Başbakan Yardımcısı N. Kurtulmuş tarafından 72.720 rakamı verilmiş iken, ÇSGB M. Müezzinoğlu ise bu rakamı, 70.784 olarak açıklamıştır. Aynı durum görevden uzaklaştırılan/göreve iade edilen kamu personeli sayıları içinde geçerlidir.
(http://www.milliyet.com.tr/ bakan-muezzinoglu-60-bin-yeni- mem-gundem-2338564/ , http://pbk.tbmm.gov.tr/Butce_ Takvim_Tutanaklar
[3](http://www.milliyet.com. tr/bakan-muezzinoglu-60-bin- yeni-mem-gundem-2338564/ , http://pbk.tbmm.gov.tr/Butce_ Takvim_Tutanaklar
[5] İçişleri Bakanı S. Soylu’ nun 23.11.2016 günlü TBMM Plan Bütçe Kom. Açıklaması. https://pbk.tbmm.gov.tr/Butce_ Takvim_Tutanaklar
[6] 7.12.2016 günlü Milliyet Gazetesi. (http://www.milliyet.com.tr/- 33-sehirde-694-sirkete-el- gundem-2357304/)
Selam...
T.C. / M. Kemal Adal
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder